• Obniżka

Więźniowie poszkodowani – psychospołeczne funkcjonowanie osób zdegradowanych w przestrzeni penitencjarnej

Podtytuł: noter
ISBN: 978-83-8095-570-7
52,00 zł
46,00 zł Zniżka 6,00 zł

Wydanie I, Kraków 2018,
Format B5, Objętość 284 strony,
Oprawa miękka, klejona, folia matowa

Wersja książki
Ilość

Książka dostępna w wersji papierowej i elektronicznej - ebook

Polska literatura penitencjarna wzbogaca się o niezwykle wartościową publikację, poświęconą sytuacji socjopsychologicznej więźniów tak zwanych chronionych lub poszkodowanych. Do grupy tej należą zarówno nowo przyjęci, którym zagraża poszkodowanie ze względu na popełnione przestępstwo (np. gwałt czy czyn pedofilny), jak i skazani już poszkodowani w okresie uwięzienia. […]

Przeprowadzone badania mają charakter ilościowy (metoda sondażu diagnostycznego) i jakościowy (metoda indywidualnych przykładów). Takie podejście pozwala na pełniejszy opis badanych zjawisk i wskazanie ich możliwych wyjaśnień. […]

Wyniki badań Mariusza Snopka nie są optymistyczne. Wskazują przede wszystkim na to, że […] zdecydowana większość badanych osób poszkodowanych nie uczestniczy w resocjalizacji penitencjarnej. Istotnym tego powodem są względy organizacyjne, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa więźniom zdegradowanym. Ten priorytetowy cel administracji wprawdzie zapewnia bezpieczeństwo poszkodowanym, ale jednocześnie poważnie ogranicza należne im prawa do rozmaitych form aktywności – tych właśnie, które były przedmiotem badań, a które mają służyć skutecznej resocjalizacji. Autor nie poprzestał na sformułowaniu jasnych konkluzji, […] ale przedstawił własną, oryginalną i w jakimś sensie „rewolucyjną”, propozycję zmiany sytuacji psychospołecznej tej grupy więźniów. Jest to wizja „uregulowania stanu prawnego poszkodowanych”. […]

Monografia ma nie tylko wysoką wartość poznawczą, ale także aplikacyjną. Propozycja bowiem regulacji stanu prawnego więźniów chronionych może być – i powinna być – z pożytkiem wykorzystana w praktyce penitencjarnej.

Przedstawione w rozdziałach empirycznych szczegółowe i wnikliwe analizy przypadków stanowią potwierdzenie zdolności diagnostycznych Autora, dowodzą jego dociekliwości badawczej i znakomitej umiejętności psychologicznej interpretacji relacji interpersonalnych badanych osób.



dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. EUHE

W niniejszej pracy Autor poddał analizie resocjalizację poszkodowanych w rozumieniu oddziaływań wychowawczych, które w kontekście więziennictwa nazywane są resocjalizacją penitencjarną.

Głównym celem przedstawianych badań w polecanej publikacji jest rozpoznanie uczestnictwa w resocjalizacji penitencjarnej skazanych mających status osób poszkodowanych. Resocjalizacja rozpatrywana jest tu w kontekście wybranych oddziaływań resocjalizacyjnych (penitencjarnych), tj. zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych (KOiS), edukacyjnych i pracy, a także elementów resocjalizująco znaczących, tj. bezpośredniego oddziaływania wychowawcy (kontaktu z nim), kontaktu z rodziną oraz aktywności religijnej. Elementy te są istotne w kontekście oddziaływań penitencjarnych, w tym resocjalizacyjnych, które stanowią istotny element w kształtowaniu prospołecznych postaw skazanych.

Ponadto w części empirycznej Autor zawarł charakterystykę przyczyn otrzymania statusu osoby poszkodowanej, relacje zbiorowości poszkodowanych z osadzonymi grypsującymi i niegrypsującymi oraz relacjami, jakie zachodzą między samymi chronionymi. Niezbędne okazało się również zbadanie subiektywnego poczucia zagrożenia, jakie występuje u poszkodowanych, albowiem emocje te mogą utrudniać lub uniemożliwiać racjonalne funkcjonowanie. Tematyka ta wykracza poza problemy szczegółowe, jednak część ta jest niezbędna dla przedstawienia klarowniejszego obrazu poszkodowanych (tzn. chronionych).
Całość pracy zamyka zakończenie wraz z wnioskami zawierającymi propozycje dla praktyki penitencjarnej.

Podjęty cel badań w założeniu umożliwić ma uzyskanie pełniejszego obrazu osób poszkodowanych w polskich zakładach karnych oraz ich specyficznej sytuacji psychospołecznej. Szczegółowa charakterystyka chronionych, jak również badania nad wybranymi aspektami ich resocjalizacji ukazać mają rzeczywisty obraz problemu degradacji więziennej. Przedstawiane badania przyczynić się więc mogą w konsekwencji do opracowania nowych, skuteczniejszych metod resocjalizacyjnych w pracy z poszkodowanymi.

noter

Specyficzne kody

isbn
978-83-8095-570-7
Stopień 
2019-04-16

Polecam!

Super publikacja. Polecam

  • % 1 $ d z% 2 $ d osób uznało tę recenzję za przydatną.

Polska literatura penitencjarna wzbogaca się o niezwykle wartościową publikację, poświęconą sytuacji socjopsychologicznej więźniów tak zwanych chronionych lub poszkodowanych. Do grupy tej należą zarówno nowo przyjęci, którym zagraża poszkodowanie ze względu na popełnione przestępstwo (np. gwałt czy czyn pedofilny), jak i skazani już poszkodowani w okresie uwięzienia. […]

Przeprowadzone badania mają charakter ilościowy (metoda sondażu diagnostycznego) i jakościowy (metoda indywidualnych przykładów). Takie podejście pozwala na pełniejszy opis badanych zjawisk i wskazanie ich możliwych wyjaśnień. […]

Wyniki badań Mariusza Snopka nie są optymistyczne. Wskazują przede wszystkim na to, że […] zdecydowana większość badanych osób poszkodowanych nie uczestniczy w resocjalizacji penitencjarnej. Istotnym tego powodem są względy organizacyjne, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa więźniom zdegradowanym. Ten priorytetowy cel administracji wprawdzie zapewnia bezpieczeństwo poszkodowanym, ale jednocześnie poważnie ogranicza należne im prawa do rozmaitych form aktywności – tych właśnie, które były przedmiotem badań, a które mają służyć skutecznej resocjalizacji. Autor nie poprzestał na sformułowaniu jasnych konkluzji, […] ale przedstawił własną, oryginalną i w jakimś sensie „rewolucyjną”, propozycję zmiany sytuacji psychospołecznej tej grupy więźniów. Jest to wizja „uregulowania stanu prawnego poszkodowanych”. […]

Monografia ma nie tylko wysoką wartość poznawczą, ale także aplikacyjną. Propozycja bowiem regulacji stanu prawnego więźniów chronionych może być – i powinna być – z pożytkiem wykorzystana w praktyce penitencjarnej.

Przedstawione w rozdziałach empirycznych szczegółowe i wnikliwe analizy przypadków stanowią potwierdzenie zdolności diagnostycznych Autora, dowodzą jego dociekliwości badawczej i znakomitej umiejętności psychologicznej interpretacji relacji interpersonalnych badanych osób.



dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. EUHE

Wstęp           

Rozdział 1
Zakład karny jako placówka resocjalizacyjna       


1.1.    Zakłady karne w Polsce – historia i wewnętrzna struktura        
1.2.    Formalny podział więźniów       
1.3.    Cele i zadania personelu penitencjarnego  

    

Rozdział 2
Człowiek w warunkach izolacji więziennej    


2.1.    Deprywacja podstawowych potrzeb    
2.2.    Następstwa odosobnienia społecznego        
2.3.    Przystosowanie człowieka do warunków odosobnienia   



Rozdział 3
Podkultura więzienna jako główny wyznacznik życia poszkodowanych   


3.1.    Pozaformalny podział więźniów – struktura i znaczenie „drugiego życia”  
3.2.    Skazani poszkodowani – charakterystyka populacji  
3.3.    Pejoratywne skutki otrzymania statusu osoby poszkodowanej   



Rozdział 4
Założenia metodologiczne i organizacja badań własnych   


4.1.    Przedmiot i cel badań   
4.2.    Problemy i hipotezy badawcze    
4.3.    Zmienne i wskaźniki  
4.4.    Metody, techniki i narzędzia badawcze    
4.5.    Teren badań i dobór próby badawczej    
4.6.    Charakterystyka badanej próby       



Rozdział 5
Skazani poszkodowani w warunkach izolacji penitencjarnej  


5.1.    Przyczyny otrzymania statusu osoby poszkodowanej  
5.2.    Relacje zdegradowanych z grypsującymi i niegrypsującymi        
5.3.    Relacje między poszkodowanymi    
5.4.    Poczucie zagrożenia zdeprecjonowanych    
5.5.    Skazani poszkodowani w warunkach izolacji penitencjarnej – analiza indywidualnych przypadków        



Rozdział 6
Uczestnictwo poszkodowanych w oddziaływaniach resocjalizacyjnych    


6.1.    Aktywność w zajęciach kulturalno-oświatowych i sportowych    
6.2.    Uczestnictwo w zajęciach edukacyjnych   
6.3.    Aktywność pracownicza zdegradowanych       
6.4.    Uczestnictwo poszkodowanych w oddziaływaniach resocjalizacyjnych – analiza indywidualnych przypadków    



Rozdział 7
Wybrane czynniki resocjalizacji skazanych poszkodowanych  


7.1. Kontakt z wychowawcą penitencjarnym   
7.2. Znaczenie kontaktów z rodziną   
7.3. Religia w życiu skazanych zdeprecjonowanych       
7.4. Wybrane czynniki resocjalizacji skazanych poszkodowanych – analiza indywidualnych przypadków   



Zakończenie i wnioski        

Bibliografia  

Wstęp


Skazani poszkodowani stanowią zbiorowość osób pozbawionych wolności, wobec których personel penitencjarny stosuje szczególe środki zabezpieczające i ochronne. Wynika to z konieczności izolacji ich od współosadzonych, gdyż właśnie ta grupa więźniów jest najbardziej prześladowana i dyskryminowana. Skazani poszkodowani są na różne sposoby szykanowani oraz poniżani, zarówno fizycznie i psychicznie, jak i seksualnie. Termin „poszkodowany” na określenie pewnej kategorii więźniów funkcjonuje wśród teoretyków oraz praktyków penitencjarnych, którzy częściej nazywają ich „więźniami chronionymi”. Społeczność osób pozbawionych wolności stosuje zaś wobec nich określenia obraźliwe i wulgarne, z których najpowszechniejsze to „cwele”.

Sytuacja poszkodowanych warunkowana jest głównie istnieniem podkultury więziennej, a ich pozycja w nieformalnej stratyfikacji (niezależnie od grupy dominującej) jest najniższa. Umieszczenie na oddziale dla chronionych przebiegać może w dwojaki sposób.

Pierwsza i obecnie często praktykowana forma polega na separacji skazanych, którzy jedynie narażeni są na poszkodowanie, np. dopuścili się przestępstw uchodzących w środowisku więziennym za haniebne (gwałt, pedofilia itp.). Wówczas – przekraczając mury więzienia – automatycznie umieszczani są w tzw. ochronkach. Nieco inaczej jest, gdy skazany funkcjonuje wpierw na oddziale zwykłym, jednak z obawy przed degradacją – którą sam zgłasza wychowawcy lub sam wychowawca dostrzega wzmagający się konflikt skazanych – zostaje umieszczony na oddziale chronionym. Nie dochodzi wówczas do bezpośredniej degradacji, jednak w celu zapewnienia bezpieczeństwa skazani ci umieszczani są na oddziale dla chronionych.

Druga forma jest w konsekwencji o wiele bardziej traumatyczna, albowiem odseparowanie od oprawców następuje dopiero po wykrytej przez personel degradacji, która może mieć formę drastycznych aktów przemocy (np. pobicie lub gwałt). Przeniesienie takie następuje więc w sytuacji po bezpośrednim poszkodowaniu.

Niezależnie od przyczyny izolacji od innych więźniów skazani poszkodowani stanowią grupę więźniów wymagających najbardziej specjalistycznej pomocy, a zarazem właśnie oni są najmniej podatni na resocjalizację.

Na potrzeby niniejszej książki przyjmuję, iż osoby poszkodowane to wszyscy więźniowie w jakikolwiek sposób pokrzywdzeni, niezależnie od tego, czy zostały zastosowane nieformalne sankcje, czy istnieje ryzyko ich wystąpienia. Poszkodowani to skazani, którzy z różnych przyczyn zmuszeni są do funkcjonowania w odosobnionych oddziałach lub celach.

Współwięźniowie pozostają w negatywnym stosunku do poszkodowanych, a personel zastosował najprostszy sposób minimalizacji zjawiska degradacji, tj. izolację od pozostałych więźniów. Sposób ten jest nie tylko najprostszym rozwiązaniem, ale również mało skutecznym, a w wielu przypadkach wręcz problematycznym, gdyż pejoratywnie oddziałuje zarówno na sferę psychiczną człowieka (m.in. piętnowanie), jak i społeczną (przebywanie jedynie wśród naznaczonych). Przyczyn braku racjonalnych rozwiązań dopatrywać się można w absencji odgórnych przepisów związanych z postępowaniem wobec poszkodowanych. W prawie penitencjarnym działanie ze zdegradowanymi nie jest przez ustawodawcę sprecyzowane. Nie istnieją formalne (tzn. uregulowane prawnie) dyrektywy określające kierunek pracy z chronionymi. W aktach mających moc wykonawczą termin „osadzony chroniony” lub „poszkodowany” nie istnieje, a konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ogranicza się do ogólnych zapisów dotyczących całej populacji więziennej. Umieszczenie w specjalnie wyznaczonych celach lub oddziałach nie wynika więc z odgórnych przepisów wykonawczych, lecz jest jedynie zdroworozsądkową strategią kierownictwa jednostki.

Pojęcie resocjalizacji w literaturze specjalistycznej używane jest w trzech różnych znaczeniach: jako proces, specyficzne działanie wychowawcze i rezultat. W pierwszym znaczeniu, zgodnie z etymologią, resocjalizacja rozumiana jest jako powtórna socjalizacja. Jest to więc proces, który dotyczy zmian, jakie zachodzą w osobowości wychowanka. Zmiany te umożliwiają jednostce efektywne regulowanie swoich relacji z otoczeniem. Jednak warunkiem koniecznym do spełnienia jest aktywność samego wychowanka, gdyż bez niej niemożliwe są przekształcenia jego osobowości. Drugie znaczenie resocjalizacji związane jest z wychowaniem resocjalizującym, które polega na świadomym, celowym, zaplanowanym i zorganizowanym działaniu wychowawczym, które ma na celu zsocjalizowanie wychowanka tak, aby postępował zgodnie z oczekiwaniami społecznymi. Trzeciego rozumienia pojęcia resocjalizacji używa się na określenie efektu procesu resocjalizacji. Dotyczy ono pozytywnych zmian postępowania wychowanka spowodowanych przekształceniem jego osobowości. [...]

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło