Świat gestów i symboli w komunikacji dziecięcej

Podtytuł: 978-83-7587-272-9
ISBN:
39,80 zł
Niniejsza publikacja to pierwsza w literaturze naukowej szczegółowa analiza porównawcza sprawności niejęzykowych dzieci polskich w okresie wczesnego dzieciństwa. Zarówno rozważania teoretyczne, jak i przeprowadzone badania skupiają się wokół dwóch obszarów tematycznych: relacji pomiędzy rozwojem komunikacji niejęzykowej w postaci gestykulacji a osiągnięciami językowymi dziecka oraz roli interakcji rodzic – dziecko w rozwoju komunikacji i symbolizacji dziecięcej.
Ilość

Niniejsza publikacja to pierwsza w literaturze naukowej szczegółowa analiza porównawcza sprawności niejęzykowych dzieci polskich w okresie wczesnego dzieciństwa. Zarówno rozważania teoretyczne, jak i przeprowadzone badania skupiają się wokół dwóch obszarów tematycznych: relacji pomiędzy rozwojem komunikacji niejęzykowej w postaci gestykulacji a osiągnięciami językowymi dziecka oraz roli interakcji rodzic – dziecko w rozwoju komunikacji i symbolizacji dziecięcej.

Niniejsze opracowanie empiryczne stanowi część szeroko zakrojonych badań nad rozwojem językowym u dzieci polskich. Uwzględniono w nim wyniki badań, którymi objęto 99 dzieci: z podejrzeniem zaburzenia typu "Specific Language Impairment", charakteryzujące się bardzo niskim poziomem rozwoju mowy oraz z dwóch grup porównawczych,  o przeciętnym poziomie rozwoju mowy oraz ponadprzeciętnym poziomie rozwoju mowy.

W pierwszej części publikacji przedstawiono zarówno klasyczne, jak i nowsze koncepcje dotyczące roli symboli i znaków, tj. gestów i działań symbolicznych oraz języka, w ujmowaniu rzeczywistości oraz porozumiewaniu się. W opisie procesu komunikowania się nawiązano do nurtu badań nad zmianami rozwojowymi zachodzącymi w relacji gestykulacja – mowa. Pokazano rozwojowe ujęcie komunikacji niejęzykowej dzieci we wczesnej ontogenezie, z uwzględnieniem zmian w funkcji, jaką pełni gestykulacja. Poszukiwano empirycznego potwierdzenia istnienia związku między rozwojem gestykulacji a rozwojem mowy nie tyle u dzieci prawidłowo rozwijających się, co z zaburzonym rozwojem kompetencji językowych.

 Książka jest próbą analizy słabo opisanego w Polsce problemu zaburzenia rozwoju językowego u małych dzieci, a także przeglądu aktualnego stanu badań nad symbolicznym przedstawianiem rzeczywistości oraz komunikacją niejęzykową dzieci z podejrzeniem specyficznych zaburzeń rozwoju językowego. Odrębną część stanowią rozważania na temat roli dorosłych w rozwoju reprezentacji symbolicznej dziecka we wczesnym dzieciństwie, przejawiającej się w mowie i zabawie. Potwierdzono tezę, że jakość interakcji dziecko – rodzic ma istotny wpływ na rozwój zdolności komunikacyjnych dziecka. Zaznaczono również, że interakcja ta ma charakter transakcyjny.

Przeprowadzone badania pozwoliły na ocenę poziomu i rodzaju komunikatów niejęzykowych używanych przez dzieci z różną sprawnością językową podczas interakcji z dorosłym. Analiza wyników wykazała różnice międzygrupowe w zakresie poziomu komunikacji niejęzykowej oraz stosowania odmiennych strategii komunikacyjnych. Analiza zachowań rodziców potwierdziła, że rodzice dzieci z różnym poziomem rozwoju mowy stosują odmienne strategie podczas komunikowania się z nimi. Rodzice dzieci z podejrzeniem SLI częściej stosują strategie ograniczające oraz kontrolę imperatywną, pozostali zaś częściej prezentują rozwijające strategie językowe i niejęzykowe.

Niniejsza publikacja pozwoli na lepsze zrozumienie mało opisanego i wciąż nieznanego w Polsce zaburzenia SLI oraz związanych z nim problemów, z którymi borykają się dzieci już w okresie wczesnego dzieciństwa.

Prezentowana książka ta jest przeznaczona zarówno dla specjalistów psychologów, pedagogów i logopedów, jak i rodziców zainteresowanych rozwojem swoich dzieci.

 


Książka dostępna w wersji elektronicznej

w następujących witrynach

  

                                

                            

 


 

978-83-7587-272-9

Brak recenzji użytkowników.

Lasota Agnieszka

Psycholog dziecięcy. Doktor nauk humanistycznych w zakresie psychologii. Absolwentka psychologii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ścieżki specjalizacyjne: psychologia rozwojowa, kliniczna dzieci i młodzieży, psychologia edukacyjna i sądowa. Zainteresowania naukowo – badawcze koncentrują się wokół problematyki rozwoju komunikacji i symbolizacji u dzieci we wczesnym dzieciństwie. Autor, współautor i realizator wielu projektów oraz programów profilaktyczno-terapeutycznych dla dzieci i młodzieży. Ma wieloletnie doświadczenie w pracy jako psycholog terapeuta w ośrodkach wsparcia dziennego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci oraz w prowadzeniu szkoleń i warsztatów dla psychologów, pedagogów i pracowników instytucji samorządowych. Uczestnik licznych szkoleń dotyczących terapii dzieci w Polskim Instytucie Psychoterapii Krótkoterminowej. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Autorka wielu publikacji w czasopismach i monografiach zwartych.

Obecnie pracuje jako adiunkt w Pracowni Psychologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Wprowadzenie

 

Rozdział 1

Gestykulacja i symbolizacja w procesie komunikacji  

 

Co to jest komunikacja niejęzykowa?

Rozwój i funkcje gestykulacji w ontogenezie

Używanie gestow i komunikatow niejęzykowych przez małe dzieci

Relacja pomiędzy rozwojem gestykulacji a mową w komunikowaniu się

Komunikacja językowa we wczesnym dzieciństwie

Nabywanie języka przez dzieci

Zaburzenia rozwoju mowy i języka

Opoźnienie rozwoju mowy

Specyficzne zaburzenie rozwoju językowego Specifi c Language Impairment

Zdolność komunikowania się u dzieci z SLI

 

Rozdział 2

Metodologiczne podstawy badań

 

Uzasadnienie wyboru przedmiotu badań

Problematyka badawcza

Warunki i przebieg badań oraz charakterystyka badanej grupy

Procedura badawcza

 

Rozdział 3

Gesty i symbole w komunikacji dzieci osiemnastomiesięcznych

 

Dyskusja wyników

 

Rozdział 4

Strategie komunikacyjne wykorzystywane w interakcji z rodzicem przez dzieci dwuipołletnie w sytuacji zabawowo-zadaniowej

 

Strategie nieinterakcyjne w komunikacji badanych dzieci

Strategie interakcyjne w komunikacji badanych dzieci

 

Rozdział 5

Komunikacja niejęzykowa u dzieci w sytuacji zadaniowej, zabawowej i interakcyjnej

 

Umiejętność komunikowania się dwuipołletnich dzieci w zabawie poznawczej

Umiejętność komunikowania się dwuipołletnich dzieci w zabawie konstrukcyjnej

Wrzucanie fi gur

Układanka Domek

Budowanie wieży z klocków

Umiejętność komunikowania się dwuipołletnich dzieci w zabawie swobodnej

Umiejętność komunikowania się dwuipołletnich dzieci w sytuacji interakcyjnej

 

Rozdział 6

Rola dorosłych w rozwoju gestykulacji i symbolizacji u małego dziecka

 

Strategie rodziców w komunikacji z dzieckiem

Strategie rodziców w sytuacji zabawowej

Werbalne strategie zachowania rodziców

Niewerbalne strategie zachowania rodziców w postaci gestykulacji

Strategie kierowania uwagą dziecka

Strategie rodziców w sytuacji komunikacyjnej

Strategie kierowania uwagą dziecka

Strategie zachowania rodziców

 

Rozdział 7

Gesty i symbole w komunikacji dzieci dwuipołletnich refleksje naukowe

 

Rodzaje gestykulacji a poziom rozwoju mowy

Funkcje auto- i alteradaptatorów w procesie komunikacji dziecięcej

Relacja pomiędzy rozwojem komunikacji niejęzykowej w postaci gestykulacji a rozwojem mowy

Jakość interakcji rodzic dziecko a zdolności komunikacyjne dziecka we wczesnym dzieciństwie

 

Zakończenie

 

Literatura

 

Świat gestów i symboli w komunikacji dziecięcej

Książkę [...] należy uznać za pozycję ważną i znaczącą dla teorii i praktyki psychologii rozwoju i wychowania małego dziecka. [...] ma charakter monografii empirycznej. [...] Kwestie rozwoju i funkcji komunikacji niejęzykowej, nabywania języka przez dziecko, wzajemnych relacji gestykulacji i mowy w dziecięcym komunikowaniu się i wreszcie specyficznych zaburzeń rozwoju językowego [...] autorce udało się przekazać w sposób zrozumiały dla czytelnika o różnym charakterze przygotowania profesjonalnego. [...]

 

Należy podkreślić wzorową poprawność metodologiczną przedstawionego projektu badań oraz wysoką wartość poznawczą osiągniętych efektów. [...] Rezultaty badań w kontekście pogłębionej interpretacji naukowej z szerokim uwzględnieniem osiągnięć innych badaczy mają ważne znaczenie aplikacyjne dla praktyki psychologicznej w obszarze psychologii wychowania i edukacji oraz psychologii klinicznej dziecka. [...]

 

Książka wzbudzi zainteresowanie zarówno teoretyków, jak i praktyków różnych dyscyplin nauki, zajmujących się poznawczym rozwojem małego dziecka, w szczególności zaś rozwojem jego kompetencji komunikacyjnych i językowych. Będzie również przydatna w kształceniu studentów różnych kierunków nauk humanistycznych. Z pewnością może być polecana rodzicom, którzy zamierzają poszerzyć swoją wiedzę o rozwoju małych dzieci oraz doskonalić swoje kompetencje dobrze służące wychowaniu własnych dzieci.

 

prof. dr hab. Władysława Pilecka

(fragmenty recenzji)

 


 

 

W ostatnich tygodniach 2010 roku, nakładem Wydawnictwa Impuls ukazała się (godna uwagi) książka Agnieszki Lasoty „Świat gestów i symboli w komunikacji dziecięcej.” Jak czytamy we wprowadzeniu publikacja niniejsza to: „pierwsza w literaturze naukowej szczegółowa analiza porównawcza sprawności językowych dzieci polskich w okresie wczesnego dzieciństwa.” Nie tylko to jednak stanowi o wartości tej publikacji. Warto ją zarekomendować jeszcze z kilku powodów.

Autorka w przejrzysty sposób łączy wyniki badań z wywodem teoretycznym.  W siedmiu rozdziałach czytelnik odnajduje: omówienie gestykulacji i symboliki w procesie komunikowania, strategie komunikacyjne dzieci wykorzystywane w porozumiewaniu z rodzicami, opis komunikacji niejęzykowej w sytuacjach zadaniowych, zabawowej i interakcyjnej, analizę roli rodzica w rozwoju gestykulacji i symbolizacji  u małego dziecka. Powyższe zagadnienia omawiane są w oparciu o przeprowadzone badania, których metodologią oraz refleksją naukową autorka spina wywód.

Zagadnienie sprawnego, satysfakcjonującego komunikowania stało się w ostatnich latach częstym tematem przeróżnych rozpraw i publikacji. Na grupie dzieci jednak rzadziej przeprowadza się badania i dokonuje odpowiednich klasyfikacji. Dlatego tym bardziej książka Agnieszki Lasoty ważna jest dla poznawania problemu komunikacji dzieci osiemnastomiesięcznych i dwuipółletnich.

Autorka podejmując się prezentacji koncepcji dotyczących nabywania języka przez dzieci zwraca uwagę na bardzo istotne różnice między stroną czynną a bierną komunikacji. Uświadomienie sobie różnic dzielących mówienie i rozumienie stanowi ważny krok w rozwijaniu kompetencji dziecka. Takie spostrzeżenia ważne są nie tylko dla pedagogów, ale i dla rodziców. Byłoby dobrze popularyzować wybrane  treści tej publikacji.

Książka jest ważna i powinna wzbudzić zainteresowanie z racji na obszerne omówienie na sposób monograficzny i empiryczny problemu zaburzeń rozwoju językowego. To trudne i wielowarstwowe zagadnienie autorce udało się przekazać w sposób klarowny  czytelny nawet dla osób nie zajmujących się zawodowo zagadnieniem.

Dla osób profesjonalnie zainteresowanych komunikacją dzieci niezwykle inspirujące do poszukiwań i obserwacji są prezentowane badania i wnioski w nich płynące.

Po publikację, przynajmniej po jej fragmenty powinni koniecznie sięgnąć rodzice. Szczególnie zapoznać warto tę grupę z siódmym rozdziałem traktującym o zależnościach jakości interakcji rodzic –dziecko. Zdolności  komunikacyjne dzieci  zależą  bowiem  między innymi od wartości powyższych kontaktów.

Summa summarum, autorce udało się stworzyć obszerny, ciekawy tekst inspirujący do refleksji i dalszych poszukiwań czytelniczych.

 

Autor: Katarzyna Bocheńska-Włostowska  

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło