• Nowy

Komunikacja werbalna nauczyciela i ucznia na lekcji

Podtytuł: 978-83-7587-430-3
ISBN:
29,80 zł
Prezentowane opracowanie powstało na podstawie rozprawy doktorskiej napisanej pod naukowym kierunkiem prof. dr hab. Henryki Kwiatkowskiej z Uniwersytetu Warszawskiego.
Ilość

          Prezentowane opracowanie powstało na podstawie rozprawy doktorskiej napisanej pod naukowym kierunkiem prof. dr hab. Henryki Kwiatkowskiej z Uniwersytetu Warszawskiego.
Książka składa się z dwóch części praktycznej (badawczej ) i teoretycznej.

Opracowane praktyczne wyniki badań znajdują się w drugiej części książki (rozdziały IV–VII). W rozdziałach IV, V i VI autorka rozpatruje kolejno proporcje mówienia i słuchania przez nauczyciela i ucznia na lekcji, specyfikę słuchania ucznia przez nauczyciela oraz zakres, w jakim pedagodzy są świadomi swojego sposobu porozumiewania się z młodzieżą. Analizy tej dokonuje, porównując obie badane grupy: nauczycielską i uczniowską na podstawie wyników uzyskanych z badań ankietowych. Natomiast rozdział VII w całości jest poświęcony analizie jakościowej nagranych lekcji, gdzie zostały zestawione uzyskane wyniki z danymi z badań ankietowych.
W badaniach wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, by poznać opinię nauczycieli na temat ich sposobu mówienia i słuchania uczniów. Zebrane dane porównano z opinią uczniów o komunikacji nauczycieli z młodzieżą na lekcji.

Odniesieniem teoretycznym do uzyskanych wyników badań jest pierwsza część książki (rozdziały I, II i III), w której zostaje zarysowana ogólnie problematyka komunikacji werbalnej nauczyciela i ucznia. Autorka podejmuje tu rozważania nad rolą i znaczeniem języka, zastanawia się również nad cechami warunkującymi efektywne mówienie i słuchanie w relacji nauczyciela i ucznia na lekcji.

 


 Książka dostępna w wersji elektroniczneje book i ibuk
w następujących witrynach
                             

                           

  

 

978-83-7587-430-3

Brak recenzji użytkowników.

Mądry-Kupiec Małgorzata

Wstęp  ................................................................................................       9

 

Rozdział I

Język – jego status i znaczenie  ..........................................................     11

1. Próba określenia języka – przyjęcie definicji  ............................     11

2. Funkcje języka  ..........................................................................     15

3. Kompetencje komunikacyjne  .....................................................   19

4. Język w świetle teorii J. Lacana a konsekwencje dla pedagogiki       22

 

Rozdział II

Mówienie nauczyciela i ucznia w klasie szkolnej  .............................     25

1. Cechy warunkujące mówienie nauczyciela i ucznia  .................     25

2. Samoświadomość nauczyciela warunkiem dobrych relacji
z uczniem  ..................................................................................     27

3. Dopuszczenie ucznia do głosu a mowa eksploracyjna  ...............   30

4. Mówienie środkiem wypowiedzenia  .........................................    33

 

Rozdział III

Słuchanie nauczyciela warunkiem dialogu z uczniem  .......................    37

1. Analizujące słuchanie mowy ucznia  ..........................................    37

2. Słuchanie nauczyciela jako otwarcie i wpływ na mowę ucznia  .   41

3. Co się zmienia w człowieku, który słucha?  ................................   44

4. Poczucie odrębności nauczyciela a empatia w słuchaniu  ...........   46

 

Rozdział IV

Opis badań i interpretacja wyników  ...................................................   49

1. Organizacja badań  ......................................................................   49

2. Charakterystyka badanych  .........................................................   49

3. Proporcje mówienia i słuchania nauczyciela i ucznia
w klasie szkolnej  ....................................................................        50

4. Czas przeznaczony na mówienie nauczyciela i ucznia na lekcji          52

4.1. Postawa nauczyciela w procesie komunikowania się
z uczniem  .........................................................................       56

4.2. Częstość zadawanych pytań na lekcji przez nauczycieli
i uczniów  ..........................................................................       58

5. Czas przeznaczony na słuchanie nauczyciela i ucznia na lekcji         61

 

Rozdział V

Analizujące słuchanie nauczyciela szansą na zrozumienie ucznia  ...       65

1. Czynniki aktywnego słuchania najczęściej stosowane
przez nauczycieli  ...................................................................        65

2. Aspekty wypowiedzi, na jakie zwracają uwagę nauczyciele,
słuchając uczniów  ..................................................................        68

2.1. Treść wypowiedzi  ...........................................................        69

2.2. Forma wypowiedzi  .........................................................        72

2.3. Sens wypowiedzi  ............................................................        73

3. Rozumienie wieloznaczności mowy ucznia przez nauczycieli          75

 

Rozdział VI

Świadomość nauczycieli dotycząca sposobu mówienia
i słuchania ucznia  ............................................................................       81

1. Formy wypowiedzi najczęściej stosowane przez nauczycieli
i uczniów  ................................................................................       82

2. Znaczące cechy osobowe wyrażane we wzajemnym
porozumiewaniu się nauczyciela i ucznia  ...............................       85

3. Rodzaje komunikatów wypowiadanych przez nauczycieli
do uczniów – w opinii badanych  ...........................................       88

3.1. Wypowiedzi nauczyciela wywierające wpływ na ucznia         88

3.2. Wypowiedzi nauczyciela w tłumaczeniu złożoności zjawisk         95

3.3. Werbalne sposoby zachęcania uczniów do mówienia  .....       99

3.3.1................ Starania o zainteresowanie ucznia zagadnieniem     100

3.3.2.................................... Nieprzerywanie wypowiedzi ucznia     101

3.3.3.................................... Chwalenie ucznia przez nauczyciela     102

3.3.4........................ Uważne słuchanie ucznia przez nauczyciela     104

 

3.3.5............. Wzmacnianie i niekrytykowanie przez nauczyciela
wypowiedzi ucznia  ....................................................   105

3.3.6...... Niezajmowanie się zachęcaniem uczniów do mówienia     106

4. Czynniki ułatwiające i utrudniające mówienie
w relacji wychowawczej  ..........................................................   108

4.1. Czynniki ułatwiające mówienie w relacji wychowawczej  .   108

4.2. Czynniki utrudniające mówienie w relacji wychowawczej      111

5. Czynniki ułatwiające i utrudniające słuchanie ucznia
przez nauczyciela  .....................................................................    114

5.1. Czynniki ułatwiające słuchanie  .........................................    114

5.2. Czynniki utrudniające słuchanie  .......................................    116

6. Informacje zwrotne od uczniów o sposobie komunikowania się
nauczyciela  ..............................................................................    118

 

Rozdział VII

Mówienie i słuchanie w relacji wychowawczej – analiza lekcji  .......    123

1. Nauczyciel jako monologujący czy dialogujący partner ucznia?      124

2. Nauczyciel słuchający wypowiedzi ucznia  .............................    132

3. Najważniejsze czynniki utrudniające nauczycielowi słuchanie      136

4. Samoświadomość nauczyciela dotycząca mówienia
w relacji wychowawczej  .........................................................    138

4.1. Formy wypowiedzi nauczycieli i uczniów  ........................    139

4.2. Znaczące cechy osobowe wyrażane we wzajemnym
porozumiewaniu się nauczyciela i ucznia  ..........................    141

4.3. Wypowiedzi wywierające wpływ na ucznia  .....................    143

4.4. Wypowiedzi nauczyciela tłumaczące uczniom
zawiłą problematykę  .........................................................    145

4.5. Wypowiedzi pedagoga zachęcające uczniów do mówienia      146

 

Wnioski  .............................................................................................   149

 

Zakończenie  .....................................................................................    153

 

Bibliografia  ......................................................................................    155

 

Spis tabel  ..........................................................................................    163

 

Spis wykresów  

Komunikacja werbalna nauczyciela i ucznia na lekcji

        

          Coraz więcej miejsca, w publikacjach poświęconych edukacji, poświęca się zagadnieniom komunikacji społecznej. Przyczyna wydaje się jedna. Otóż powiększa się grono osób  gotowych zgodzić się ze stwierdzeniem, że jakość naszego kształcenia zależy od jakości komunikacji.
W najnowszej publikacji Oficyny Wydawniczej Impuls zatytułowanej „Komunikacja werbalna nauczyciela i ucznia na lekcji” znajdziemy wiele dowodów na to, że mówienie i słuchanie to kluczowe ogniwa.
Małgorzata Mądry-Kupiec poświęciła  swoją pracę  badaniom komunikacji przebiegającej w rzeczywistości dydaktycznej. Udowadnia w niej istotność aktywnego słuchania i rozmawiania dialogującego.
Publikacja zasadniczo składa się z dwóch części: teoretycznej i badawczej. Krótka część wprowadzająca stanowi bazę dla obszernych badań, w których autorka stara się między innymi poznać stopień świadomości procesu porozumiewania obu stron, czynniki ułatwiające i utrudniające mówienie i słuchanie.
Przeprowadzone obserwacje i badania ankietowe dowodzą, że zarówno uczniowie jak i nauczyciele zdają się znać wagę poprawnego porozumiewania. Rozmijają zaś  w ocenie sposobu realizacji, przez drugą stronę,  niektórych aktów komunikacji. Nie realizują również tego co wydaje się oczywiste i zakodowane jako poprawne w ich świadomości. A więc deklaracje nie mają pokrycia w działaniu.
Zaprezentowane badania stanowią ciekawy przyczynek do dyskusji o kompetencjach komunikacyjnych nauczycieli. Zaprezentowane wnioski powinny stać się także kluczem dla każdego nauczyciela do dokonania autooceny swoich zachowań komunikacyjnych w sytuacji dydaktycznej.

 

źródło:
Katarzyna Bochenska-Włostowska

http://www.pitwin.edu.pl/centrum-edukacyjne/recenzje-ksiek/1544-magorzata-mdry-kupiec-qkomunikacja-werbalna-nauczyciela-i-ucznia-na-lekcjiq

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło